Nhà văn người Pháp Jean Teulé đã tạo nên một thế giới không thực nơi bình thường hóa quyền được chết trong “Cửa hiệu tự sát”. Một cửa hiệu bày ra tất thảy những phương thức mà người ta có thể nghĩ đến để xóa dấu vết tồn tại của mình trên cuộc đời này, để rồi sau rốt, lần lượt từng người nhận ra nguồn sống của mình, ý nghĩa của tình yêu, niềm hạnh phúc khi hiện diện trên cõi đời.

Và người đàn ông trong Taste of Cherry, với cuộc rong ruổi tìm người có thể chôn mình sau khi chết, phải chăng cũng để lại trong lòng người xem những mầm giống khác nhau về “sự sống”. Hương vị anh đào đại biểu cho cứu cánh của mỗi người trước ngã rẽ cuộc đời, khi mà không thể tìm thấy thứ gì có hương vị anh đào nữa, muốn kết thúc là điều tất yếu.

“Tôi đã từng muốn tự sát. (…) Tôi đến một khu trồng cây dâu tằm. Tôi dừng lại đó. Trời vẫn còn tối. Tôi vắt sợi thừng qua một cái cây, nhưng nó không chắc chắn. Tôi thử một lần, rồi hai lần. Vô ích. Thế là tôi trèo lên cây, buộc chặt sợi thừng. Rồi tôi cảm thấy một cái gì đó mềm mại dưới tay mình. Những quả dâu tằm. Những quả dâu tằm ngọt ngào ngon lành. Tôi ăn một quả. Ngon quá, tôi ăn hai quả, ba quả. Đột nhiên, tôi nhận ra mặt trời đang nhô lên trên đỉnh núi. Ôi mặt trời! Ôi khung cảnh! Ôi màu xanh! Đột nhiên, tôi nghe tiếng trẻ con đi học. Chúng dừng lại nhìn tôi. Chúng nhờ tôi lắc cái cây. Những quả dâu tằm rơi xuống, chúng ăn. Tôi cảm thấy rất hạnh phúc. Tôi lấy mấy quả dâu tằm mang về nhà. Vợ tôi vẫn đang ngủ. Khi bà ấy tỉnh dậy, bà ấy cũng ăn dâu tằm. Và cũng rất thích chúng. Tôi đã rời khỏi nhà để tự sát, và lại trở về nhà với những quả dâu tằm. Một quả dâu tằm (đầu tiên) đã cứu cả cuộc đời tôi.”

Người tìm chết nhìn ra thế giới qua khung cửa xe, chầm chậm lướt nhìn tất thảy như chẳng còn gì nghĩa lí. Người với tâm thế bên ngoài, nhìn vào bằng khung hình lột tả cái chật hẹp, muốn chạm gần hơn đến câu chuyện của chủ thể. Và cả cuộc hành trình thu vào khung hình rộng cằn cỗi, mịt mù bụi đường, chiếc xe rong ruổi nhỏ bé lọt thỏm vào không gian âm.

Không gian khô khốc, gam màu héo úa càng làm đối nghịch lại sự tươi mới của một người đã tìm được hương vị anh đào của riêng anh ta:“Nếu anh nhìn vào bốn mùa, anh sẽ thấy mỗi mùa đều có một loại quả. Mùa hè có quả. Mùa thu cũng có. Mùa đông lại có loại quả riêng. Mùa xuân cũng thế. Không người mẹ nào có thể chất đầy tủ lạnh từng ấy loại quả cho con mình. Không người mẹ nào có thể làm được đến thế cho con mình, như Tạo Hóa làm với những sinh vật của Người. Anh muốn từ chối tất cả những thứ ấy sao? Anh muốn từ bỏ tất cả những thứ ấy sao? Anh muốn từ bỏ hương vị của những quả dâu tằm sao?”

Liệu ông Badii có kịp nếm được Taste of cherry? Liệu giây phút chìm trong chiếc hố chôn ấy, ông ta có thể tự mở khóa cõi lòng mình? hay chăng có thể tìm một người khai mở nó từ bên ngoài, để biết ông ta còn ham sống?không ai biết.

* Bài viết không phân biệt giữa anh đào và dâu tằm, đều chỉ đến từ “Cherry”